Demokrat Parti, Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın tekrar adaylığının kabul edilip Resmi Gazete’de yayınlanan süreksiz listede isminin yer alması üzerine Yüksek Seçim Konseyi’ne (YSK) itiraz etti. Partinin YSK’ya verdiği itiraz dilekçesinde, “Yüksek Seçim Şurası’nın da Anayasa ve tüm mevzuata uymasının anayasal bir mecburilik ve hukuk devletinin gerekliliği olduğu unutulmamalıdır” denildi. İtiraz dilekçesinde ilgili kabul kararı iptal edilerek, Erdoğan’ın isminin Cumhurbaşkanı adayları listesinden çıkarılması talep edildi.
Demokrat Parti, Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın, Cumhurbaşkanlığı seçimi için 3. kere adaylık müracaatının kabul edilip Resmi Gazete’de yayınlanan süreksiz listede isminin yer alması üzerine YSK’ya itiraz etti. Parti’nin YSK’ya sunduğu dilekçe şöyle:
“Daha evvel iki defa Cumhurbaşkanı seçilen Recep Tayyip Erdoğan’ın 14 Mayıs 2023 tarihinde yapılacak seçimlerde üçüncü kere Cumhurbaşkanı adayı olmasına dair adaylık müracaatının Yüksek Seçim Heyeti tarafından Anayasaya açıkça alışılmamış bir formda kabul edilerek, hususa ait 2023/80 numaralı kararın 28 Mart 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandığı görülmüştür. Erdoğan’ın Anayasa’nın açık kararı karşısında üçüncü sefer muhakkak aday olamayacağı, anayasa hukukçuları başta olmak üzere temel seviyede hukuk bilgisine sahip ve Anayasa’nın 2. unsurunda değiştirilemeyecek karar olarak yer alan ‘hukuk devleti’ prensibine bağlı yurttaşlar tarafından tekraren lisana getirilmesine karşın, Erdoğan’ın partisinin yetkililerinin ve hükümet üyelerinin ‘2017’de yeni bir sistem geldi, bu çerçevede Erdoğan’ın birinci cumhurbaşkanlığı ‘iki defa adaylık’ sonuna dahil değildir, her şey sıfırdan başlamıştır, kaldı ki seçimlerin yenilenmesine karar verilmiştir’ gerekçesiyle ilgilinin üçüncü sefer adaylığının mümkün olduğu tarafındaki açıklamaları büsbütün hukuk ve mantık dışıdır. Bu çerçevede Yüksek Seçim Şurası’nın adaylık başvurusunu kabulü de birebir biçimde hiçbir hukuksal münasebete sığdırılamayacak kadar destekten mahrumdur.
“PEK ÇOK ANAYASA HUSUSU DEĞİŞTİRİLMİŞ OLMASINA KARŞIN BU HUSUS MOTAMOT KORUNMUŞTUR”
Şöyle ki; 1982 Anayasası’nın birinci haline nazaran Cumhurbaşkanı TBMM tarafından, bir kereliğine ve 7 yıl için seçilebilmekte iken; 31 Mayıs 2007 değişikliği ile Cumhurbaşkanlarının halk tarafından ve 5 yıllık mühlet için seçilmesi temeli kabul edilmiştir. Mevzuyu düzenleyen Anayasa’nın 101/2 hususu yeterince, ‘Cumhurbaşkanın misyon müddeti 5 yıldır. Bir kimse en fazla iki kez Cumhurbaşkanı seçilebilir.’ 16 Nisan 2017 Anayasa Değişikliğinde pek çok Anayasa hususu değiştirilmiş olmasına karşın bu unsur motamot korunmuştur. Dolayısı ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi pek çok değişiklik öngörmesine karşın Anayasa’nın 101/2 unsurundaki karara dokunma gereği duymamış ve kararı motamot korumuştur. Kaldı ki, Anayasanın 101/2 unsurundaki değişiklik birinci kere 2007 yılında değil 2017 yılında yapılmış olsaydı bile Erdoğan’ın üçüncü defa adaylığının mümkün olmadığına dair tüzel gerçeklik değişmezdi. Zira 2017 Anayasa Değişikliği Kanununun Cumhurbaşkanı seçimine ait kararları, ‘birlikte yapılacak birinci TBMM ve Cumhurbaşkanı seçimlerine ait takvimin başladığı tarihte’ yani 30 Nisan 2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu tarih de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ikinci sefer seçilip misyona başlamasından (9 Temmuz 2018) öncedir ve Erdoğan anılan tarihte hala misyondadır.
“İKİ DEFA ADAY OLUP SEÇİLEN ERDOĞAN’IN ÜÇÜNCÜ KERE ADAYLIĞININ YÜKSEK SEÇİM KONSEYİ TARAFINDAN KABULÜ AÇIKÇA ANAYASAYA AYKIRIDIR”
Anayasa’nın 101/2. hususundaki normun muhatabı, yani ikiden fazla seçilememe yasağının kapsamı anayasa koyucu tarafından, ‘bir kimse’ ibaresi ile belirlenmiştir. Bir kimse ibaresi genel bir ibaredir. Genel ibare hukukta genel yorumlanır. Anayasa koyucu ‘bir kimse” derken ayrım yapmamıştır. Kanunun ayrım yapmadığı yerde siyasetçiler ve hatta Anayasayı ve kanunu uygulayıcı durumda olan ve üyelerinin tamamı yüksek yargıçlardan oluşan Yüksek Seçim Konseyi ayrım yapamaz, istisna oluşturamaz. Hasebiyle bu karar (m. 101/2), Cumhurbaşkanlığı seçiminde aday olmak isteyen ‘her kimseyi’ kapsar. Bunun aksinin kelam konusu olması için Recep Tayyip Erdoğan için Anayasa’da istisna getiren ‘açık’ bir kararın yer alması gerekmekteydi. Hâlbuki ne Anayasada, ne 2017 Anayasa Değişikliği Kanununda ve süreksiz unsurlarında ne de yürürlük hususlarında bu türlü bir karara rastlanılmamaktadır. Anayasa koyucu istisna koymak istediğinde bunu açıkça yapmakta olup, hukukta istisnalar dar yorumlanır ve yorum yoluyla istisna üretilemez. Bir anayasa unsuruna yahut kanun unsuruna istisna getiren bir karar yok ise Anayasa yahut kanun unsuru ‘derhal uygulama ilkesi’ doğrultusunda, herkese ve devam eden durumlara da uygulanır. Burada geçmişe yürürlük yahut yürümezlik sorunu, kazanılmış hakların korunması durumu üzere sorunlar de kelam konusu değildir. Dolayısı ile 10 Ağustos 2014 ve 24 Haziran 2018 tarihlerinde iki defa aday olup seçilen Erdoğan’ın üçüncü sefer adaylığının Yüksek Seçim Konseyi tarafından kabulü açıkça Anayasaya karşıttır.
“YÜKSEK SEÇİM ŞURASI’NIN DA ANAYASA VE TÜM MEVZUATA UYMASININ ANAYASAL BİR MECBURİLİK VE HUKUK DEVLETİNİN GEREKLİLİĞİ OLDUĞU UNUTULMAMALIDIR”
Bunun yanında; Anayasa’nın 116/3 unsuru ise ‘Cumhurbaşkanının ikinci periyodunda meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir kere daha aday olabilir’ kararını ihtiva etmektedir. 10 Mart 2023 tarih ve 23128 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2023/121 sayılı “Cumhurbaşkanı Kararı” ile seçimlerin yenilenmesine karar verilmiştir. Seçimlerin yenilenme kararı TBMM tarafından değil, Cumhurbaşkanı tarafından alınmıştır. Hasebiyle bu bakımdan da Erdoğan’ın üçüncü sefer aday olması hukuken mümkün değildir.
Anayasa’nın 11. unsuruna nazaran ‘Anayasa kararları yasama, yürütme, yargı organlarını, yönetim makamlarını ve başka kuruluş ve bireyleri bağlayan temel hukuk kurallarıdır’. Bu çerçevede üstte anılan münasebetlerle Erdoğan’ın üçüncü kere aday olması, Anayasaya nazaran mümkün değildir. Tekrar anılan Anayasanın 11. hususu göz önünde tutularak, Yüksek Seçim Heyeti’nin kararlarının katılığı ve üst itiraz mercii bulunmamasından kastın keyfi yorum üretme ve istisna yaratma olmadığı, Yüksek Seçim Heyeti’nin da Anayasa ve tüm mevzuata uymasının anayasal bir mecburilik ve hukuk devletinin gerekliliği olduğu unutulmamalıdır.
Sonuç olarak üstte ayrıntılı bir formda gerekçelendirildiği ve izah edildiği üzere; tekrar aday olmak için gerekli kaideleri hukuken besbelli bir formda taşımayan Recep Tayyip Erdoğan’ın adaylığının kabulüne ait Anayasaya açık bir halde ters olan ve iptal edilmediği takdirde hukuk devleti prensibinin üzerinde kara bir leke olarak kalacak olan 2023/80 sayılı Yüksek Seçim Heyeti kararının iptalini ve Recep Tayyip Erdoğan’ın isminin aday listesinden çıkarılmasını arz ederim.”